معرفی سفیر یا نمایندگی
اخبار > «نانو» را از صفر شروع کردیم و به رتبه جهانی رسیدیم


  چاپ        ارسال به دوست

«نانو» را از صفر شروع کردیم و به رتبه جهانی رسیدیم

فناوری نانو رشته‌ای از دانش کاربردی و فناوری است که رشته‌های گسترده‌ای را با موضوع مهار ماده یا دستگاه‌های در ابعاد کمتر از یک میکرومتر پوشش می‌دهد.

در واقع نانو تکنولوژی فهم و به کارگیری خواص جدیدی از مواد و سیستم‌هایی در این ابعاد است که اثرات فیزیکی جدیدی از خود نشان می‌دهند، به طور کلی می‌توان گفت نانوفناوری یک دانش میان‌رشته‌ای است و به رشته‌هایی نظیر مهندسی مواد، پزشکی، داروسازی و طراحی دارو، دامپزشکی، زیست‌شناسی، فیزیک کاربردی، ابزارهای نیم رسانا، شیمی ابرمولکول و حتی مهندسی مکانیک، مهندسی برق و مهندسی شیمی نیز مربوط می‌شود.

تحلیلگران بر این باورند که فناوری نانو، فناوری زیستی (Biotechnology) و فناوری اطلاعات (IT) سه قلمرو علمی هستند که انقلاب سوم صنعتی را شکل می‌دهند و پیشرفت کشورها در زمینه فناوری نانو می‌تواند در پیشرفت علمی در دنیا مؤثر باشد.

کشور ایران نیز با توجه به حساسیت علم نانو، با تشکیل ستاد توسعه نانوفناوری از سال ۸۲ گام به حوزه فناوری نانو نهاده است به طوریکه مقام معظم رهبری بارها بر برنامه‌ریزی برای پیشرفت نانو فناوری تأکید کرده‌اند.

در سال 1382 با شناسایی فناورى‌نانو به عنوان یک فناوری دارای اولویت ملى، ستاد ویژه توسعه فناورى نانو به منظور پیگیری توسعه این فناوری در کشور تشکیل شد.

دیدگاه ستاد برای توسعه فناوری ‌نانو، تدوین چارچوب فعالیت بلندمدت کشور در این حوزه بود و در این مسیر، برنامه راهبردى ده‌ساله فناورى‌ نانو در ستاد تهیه و در مرداد ماه 1384 به تصویب هیئت دولت رسید که با پایان برنامه ۱۰ ساله اول، برنامه ۱۰ ساله دوم در دستور کار ستاد قرار گرفت.

سند 10 ساله اول با عنوان «سند راهبرد آینده» قرار گرفتن در میان 15 کشور برتر جهان در حوزه فناورى‌نانو، تولید علم و تولید ثروت و تلاش براى ارتقاء مداوم این جایگاه به منظور تولید ثروت و بهبود کیفیت زندگی مردم را هدف‌گیرى کرده بود که به نتیجه رسید و حتی تلاش‌های دانشمندان کشورمان از هدف هم پیشی گرفت چرا که دانشمندان ما چند سال زودتر از اتمام زمان 10 ساله سند به رتبه هفتم دنیا در تولید علم یعنی بهتر از آنچه هدفگذاری شده بود رسیدند و در حال حاضر نیز ایران تا ماه آوریل سال ۲۰۱۸ میلادی رتبه چهارم را در میان کشورهای تولید کننده علم و فناوری نانو در اختیار دارد.

سند ۱۰ ساله دوم نانوفناوری کشورمان نیز با پیوست اقتصادی و تلاش برای تجاری‌سازی و توسعه صادرات محصولات در دست اجراست.

اهمیت فناوری نانو در کشورمان به اندازه‌ای است که هر ساله نمایشگاهی بین‌المللی در این حوزه برگزار شده و دستاوردهای حوزه فناوری نانو به معرض دید عموم گذاشته می‌شود.

امسال نیز یازدهمین نمایشگاه بین‌المللی فناوری نانو از 21 مهرماه در محل نمایشگاه بین‌المللی تهران برگزار می‌شود.

به همین بهانه با سعید سرکار دبیر ستاد توسعه فناوری نانو گفت‌وگویی داشتیم تا علاوه بر جزئیات نمایشگاه نانو درباره وضعیت کلی کشورمان در حوزه فناوری نانو بدانیم.

* از صفر شروع کردیم و به رتبه برتر جهانی رسیدیم

فارس: از همان ابتدای کار نانو در کشورمان شروع کنیم، نانو چگونه وارد ایران شد؟

سرکار: فناوری نانو در تمام دنیا سابقه کمی دارد و از زمانی که ستاد نانو در کشورمان تشکیل شد تا امروز پانزده سال می گذرد، اصلا دنیا در این زمینه فعالیت چندانی نداشته است، ما با دو سه سال تأخیر نسبت به دنیا کار را آغاز کردیم.

ما زمانی فعالیت در نانو را شروع کردیم که کمتر از ۱۰ نفر از اساتید دانشگاه در این زمینه اطلاعات داشتند، حتی متخصصان ما نمی‌دانستند که نانو یعنی چه، ما کارمان را از صفر شروع کردیم.

فارس: از چه سالی؟

سرکار: از سال 80 مطالعاتی در مورد اهمیت این فناوری و سیاست‌ها و برنامه‌های کشورهای مختلف در حوزه فناوری نانو شروع شد. بررسی‌ها نشان می‌داد که این فناوری نقش بسزایی در تحول صنعت خواهد داشت و می‌توان بر پایه این فناوری، اقتصاد دانش بنیان را شکل داد. از این رو ترویجی در سطح تصمیم‌گیران و سیاستگذاران کشور برای اطلاع رسانی این یافته‌ها شکل گرفت. همچنین فعالیت‌های محققان کشور در این فناوری بررسی شد.

این قبیل مطالعات و برنامه‌های ترویجی در سال‌های 81 و 82 ادامه یافت و در نهایت درسال 82، با شناسایی فناورى‌نانو به عنوان یک فناوری دارای اولویت ملى، ستاد ویژه توسعه فناورى نانو به منظور پیگیری توسعه این فناوری در کشور تشکیل شد.

دیدگاه ستاد برای توسعه فناوری ‌نانو، تدوین چارچوب فعالیت بلندمدت کشور در این حوزه بود و در این مسیر، برنامه راهبردى ده‌ساله فناورى‌ نانو در این ستاد تهیه شد و در مرداد ماه سال 84 به تصویب هیئت دولت رسید.

فارس: چشم‌انداز این برنامه چه بود؟

سرکار: در این سند تصریح شد که جمهوری اسلامی ایران در سال 1394 کشوری باشد توسعه یافته در فناوری نانو با جایگاه مناسب در بین 15 کشور برتر در دنیا. همچنین در چشم انداز ده ساله فناوری نانو، پنج ویژگی برای کشور در سال 1394 به تصویر کشیده شد که منابع انسانی متخصص در فناوری نانو، زیرساخت بومی و پیشرفته در فناوری نانو، تعاملات داخلی و بین المللی موثر و سازنده، مولد ارزش افزوده اقتصادی حاصل از فناوری نانو و توان رقابت در سطح جهان به عنوان 5 ویژگی کشور در حوزه نانو در سال 1394 برشمرده شد.

* هیچ حوزه فناوری پیشرفته در دنیا به این سرعت به صادرات نرسیده است

فارس: پس از آن برنامه‌ریزی‌ها چگونه صورت گرفت که بتوانیم به چشم‌انداز دست یابیم؟

سرکار: مجموع فعالیت‌ها و اقدامات ستاد در سال‌های 82 تا 86، سبب بسط الگوی ستاد و تأسیس ستادهای فناوری‌های راهبردی از سوی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری در سال 87 شد.

برنامه ۱۰ ساله اول را با موفقیت به پایان رساندیم و حالا در حال اجرای برنامه ۱۰ ساله دوم هستیم.

از بحث توسعه منابع انسانی، توسعه علمی، توسعه فناوری به توسعه بازار و حضور در بخش اقتصادی رسیدیم یعنی هیچ حوزه فناوری پیشرفته را در دنیا نمی‌بینید که در این بازه زمانی کوتاه به بازار و صادرات رسیده باشد، ببینید ما در ایران چه کار مهمی انجام دادیم؟ 

در سند ۱۰ ساله دوم به صادرات محصولات نانو توجه داریم، بازار ۸۰ میلیونی داخل برای شرکت‌ها کوچک است و آنها باید به بازار خارجی وارد شوند.

دنیا باید بپذیرد ایران در حوزه نانو توانایی دارد و برهمین اساس از امسال نمایشگاه نانو نیز به تجاری سازی توجه بسیاری دارد.

* جزئیات برگزاری نمایشگاه نانو

فارس: از نمایشگاه بگویید.

سرکار: یازدهمین دوره نمایشگاه فناوری نانو از فردا ۲۱ تا ۲۴ مهرماه در محل دائمی نمایشگاه‌های بین‌المللی تهران برگزار می‌‌شود. از ۱۱۴ غرفه موجود در نمایشگاه امسال، ۲ غرفه به شرکت‌های خارجی اختصاص دارد.
از ۱۱۲ غرفه باقیمانده، ۷۴ غرفه مختص شرکت‌های تولیدی و خدماتی است و باقی غرفه‌ها مختص دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها، آزمایشگاه‌ها و مراکز رشد کشور و نیز واحد‌های مختلف ستاد نانو است.
در یکی از غرفه‌های ستاد نانو با عنوان نانومچ، به ۲۴ فناور برتر کشور، کانتر داده شده تا فناوری خود را به سرمایه گذاران معرفی کنند.
همچنین ۳۳ طرح صنعتی به همراه ۶ طرح برنده در برنامه نانوچلنج، در غرفه کارگروه صنعت و بازار ستاد نانو حضور خواهند داشت.
به موازات نمایشگاه، ۶ نشست تخصصی تجاری سازی محصولات کاربردی فناوری نانو در حوزه‌های مختلف فناوری شامل نساجی، خودرو، آب و پساب، رنگ و رزین، پوشش، دارویی و بهداشتی نیز برگزار می‌‌شود.
همچنین ۱۵ کارگاه آموزشی در طول برگزاری نمایشگاه برگزار می‌شود.

 


١٤:٢٤ - 1397/07/20    /    شماره : ٥٣٩٨٨٣    /    تعداد نمایش : ١٠



خروج




وزارت امورخارجه | رواديد الكترونيك | تماس با ما | ساعات كار اداري | نقشه سایت | جستجو | گالری تصاویر